Vắc-xin là chế phẩm sinh học nhạy cảm với nhiệt độ. Nếu bảo quản không đúng điều kiện, chất lượng và hiệu lực của vắc-xin có thể bị ảnh hưởng dù lọ vắc-xin bên ngoài vẫn trông bình thường.
1. Vắc-xin nên được bảo quản ở nhiệt độ bao nhiêu?
Đối với vắc-xin RECOMBITEK®, hướng dẫn bảo quản là 2–8°C và không được đông băng. Khoảng nhiệt độ này cũng là điều kiện bảo quản tiêu chuẩn của nhiều loại vắc-xin cần giữ lạnh. Khi tủ lạnh duy trì ổn định trong khoảng 2–8°C, các thành phần sinh học của vắc-xin được giữ trong điều kiện phù hợp hơn để duy trì chất lượng cho đến khi sử dụng.
2. Vì sao cần duy trì vắc-xin ở 2–8°C?
Khoảng 2–8°C không đơn thuần là để “giữ lạnh” vắc-xin. Đây là khoảng nhiệt độ mà nhà sản xuất đã đánh giá để sản phẩm duy trì độ ổn định và hiệu lực trong thời hạn sử dụng.
Nếu nhiệt độ quá cao: cấu trúc của một số protein và kháng nguyên có thể bị biến đổi; với vắc-xin chứa vi-rút sống giảm độc lực hoặc véc-tơ vi-rút, nhiệt còn có thể làm giảm hoạt tính hoặc hiệu giá vi-rút. Khi kháng nguyên bị biến đổi hoặc thành phần sống mất hoạt tính, hệ miễn dịch có thể không nhận được “tín hiệu” như mong muốn, từ đó làm giảm hiệu lực vắc-xin. Đáng lưu ý, lọ vắc-xin có thể vẫn trông bình thường dù chất lượng đã giảm.
Ngược lại, nhiệt độ quá thấp hoặc đông đá: có thể làm thay đổi trạng thái vật lý của vắc-xin. Quá trình tạo tinh thể băng và đông lại rồi tan ra có thể làm các protein hoặc kháng nguyên kết tụ, kết tủa hoặc mất ổn định. Với những thành phần dạng dung dịch, tổn thương này có thể không hồi phục hoàn toàn sau khi rã đông. Vì vậy, mục tiêu là giữ vắc-xin ổn định trong đúng khoảng 2–8°C, không phải “càng lạnh càng tốt”
4. Những thói quen cần tránh khi bảo quản vắc-xin
Hình 2: Hướng dẫn bảo quản vắc-xin
(Nguồn: ViphaPet)
• Không để vắc-xin ở cửa tủ lạnh vì nhiệt độ dao động nhiều khi đóng - mở cửa. Mỗi lần mở cửa, vắc-xin tại đây nhanh chóng tiếp xúc với không khí ấm bên ngoài rồi lại lạnh trở lại khi cửa đóng. Việc lặp lại nhiều lần làm tăng nguy cơ xảy ra các đợt lệch nhiệt độ.
• Không để vắc-xin bên ngoài tủ lạnh lâu hơn cần thiết, đặc biệt khi kiểm kê hoặc sắp xếp hàng.
• Không đặt sát ngăn đông, thành tủ hoặc vị trí có nguy cơ đóng băng vì một số điểm có thể xuống dưới mức cho phép và gây đông băng cục bộ.
• Không chất vắc-xin quá kín; cần chừa khoảng trống để khí lạnh lưu thông.
• Không bảo quản chung với thực phẩm hoặc đồ uống để hạn chế mở tủ thường xuyên và giảm nguy cơ nhiễm bẩn.
• Không dựa vào cảm giác “tủ vẫn lạnh”; nên theo dõi nhiệt độ bằng thiết bị đo phù hợp.
Tìm hiểu về Vắc-xin Recombitek C8 - Phòng ngừa 9 tác nhân gây bệnh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Boehringer Ingelheim Animal Health USA Inc. RECOMBITEK® C8. Veterinary Product Information. Link
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Storage and Handling of Immunobiologics. Vaccines & Immunizations. Link
- World Health Organization (WHO). Extended Controlled Temperature Conditions (ECTC). Vaccine Standardization. Link
