Bệnh Lepto có lây sang người không? Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi chó có dấu hiệu nghi nhiễm Lepto. Vì đây là bệnh có khả năng lây truyền từ động vật sang người, việc hiểu rõ đường lây truyền và cách phòng ngừa là rất quan trọng để bảo vệ cả thú cưng và gia đình.
1. Bệnh Lepto là gì?
Leptospirosis là bệnh do các xoắn khuẩn thuộc chi Leptospira gây ra, có thể ảnh hưởng đến cả người và động vật. Nhiều loài động vật có vú có thể nhiễm và bài thải xoắn khuẩn qua nước tiểu; trong đó động vật gặm nhấm là nguồn lưu hành quan trọng trong môi trường.
Vi khuẩn có thể tồn tại trong đất hoặc nước bị ô nhiễm trong nhiều tuần đến nhiều tháng. Vì vậy, nguy cơ phơi nhiễm thường tăng ở môi trường ẩm ướt, nước đọng, khu vực có chuột, sau mưa lớn hoặc ngập lụt.
Xem thêm: Bệnh Lepto ở chó là gì? Có chữa khỏi không? Dấu hiệu và biến chứng
2. Lepto lây từ chó sang người bằng cách nào?
Chó mắc Lepto có thể bài thải Leptospira qua nước tiểu. Người có thể bị phơi nhiễm theo hai con đường chính:
· Lây trực tiếp: tiếp xúc nước tiểu hoặc dịch cơ thể của động vật nhiễm bệnh với vùng da trầy xước, da bị ngâm nước lâu hoặc niêm mạc mắt, mũi, miệng.
· Lây gián tiếp: tiếp xúc với đất, bùn, nước đọng, nước lũ hoặc nguồn nước đã bị nước tiểu của động vật nhiễm bệnh làm ô nhiễm.
Hình 1: Ảnh minh họa đường lây truyền bệnh Lepto từ chó sang người.
(Nguồn:ViphaPet)
Lây truyền giữa người với người được ghi nhận rất hiếm. Vết cắn của động vật cũng không phải con đường lây thường gặp. Đối với chó nuôi trong nhà, nguy cơ đáng quan tâm nhất là tiếp xúc với nước tiểu khi chó đang nhiễm bệnh hoặc với môi trường chung đã bị ô nhiễm.
3. Chạm hoặc ôm chó có làm lây bệnh Lepto không?
Thông thường, việc chỉ chạm hoặc vuốt ve bộ lông của chó không phải là đường lây chính. Nguy cơ tăng khi tay, da bị trầy xước hoặc niêm mạc tiếp xúc với nước tiểu nhiễm khuẩn, hoặc khi lông và bề mặt xung quanh bị nước tiểu làm bẩn.
Vì vậy, nếu chó đang được nghi ngờ hoặc xác nhận mắc Lepto, chủ nuôi nên tăng cường vệ sinh, hạn chế tiếp xúc với nước tiểu và làm theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.
4. Ai có nguy cơ phơi nhiễm Leptospira cao hơn?
Nguy cơ phụ thuộc chủ yếu vào mức độ tiếp xúc với động vật, nước tiểu và môi trường bị ô nhiễm. Các nhóm thường cần thận trọng hơn gồm:
· Bác sĩ thú y, kỹ thuật viên và người trực tiếp chăm sóc động vật mắc bệnh.
· Chủ nuôi phải thường xuyên tiếp xúc, dọn vệ sinh cho chó nghi ngờ hoặc đã xác nhận mắc bệnh Lepto.
· Người làm việc trong môi trường ẩm ướt, cống rãnh, chăn nuôi hoặc khu vực có nhiều chuột.
· Người tiếp xúc với nước lũ, ao hồ, bùn hoặc nguồn nước có nguy cơ bị ô nhiễm.
Hình 2: Người tiếp xúc nguồn nước ô nhiễm và nước lũ có nguy cơ nhiễm Leptospira
(Nguồn: ViphaPet)
5. Nếu chó nghi mắc bệnh Lepto, chủ nuôi nên làm gì để hạn chế lây sang người?
Khi chó có các dấu hiệu như sốt, mệt, bỏ ăn, nôn, vàng da/vàng mắt, tiểu bất thường hoặc có tổn thương thận - gan, cần đưa chó đến cơ sở thú y để được chẩn đoán. Trong thời gian chờ đánh giá hoặc khi đã xác nhận bệnh Lepto, nên:
· Tránh tiếp xúc trực tiếp với nước tiểu của chó; đeo găng tay khi phải vệ sinh.
· Che kín các vết trầy xước bằng băng chống thấm; tránh để nước tiểu bắn vào mắt, mũi hoặc miệng.
· Rửa tay kỹ bằng xà phòng sau khi chăm sóc chó hoặc làm sạch khu vực chó đi tiểu.
· Làm sạch bề mặt bị nhiễm bẩn bằng chất khử khuẩn phù hợp.
· Không dùng vòi áp lực mạnh để xịt rửa nước tiểu vì có thể làm phát tán giọt bắn.
· Không tự mua hoặc tự cho chó dùng kháng sinh nếu chưa được thăm khám.
6. Bệnh Lepto ở người có nguy hiểm không?
Ở người, bệnh Lepto có biểu hiện rất đa dạng. Nhiều trường hợp chỉ có triệu chứng giống cúm như sốt, đau đầu, đau cơ, buồn nôn hoặc đỏ mắt. Tuy nhiên, bệnh không nên được xem nhẹ vì bệnh có thể tiến triển sang thể nặng, gây tổn thương nhiều cơ quan.
Theo CDC, nếu không được điều trị, Lepto có thể dẫn đến tổn thương thận, viêm màng não, suy gan, khó thở và thậm chí tử vong. Khoảng 5–10% trường hợp có thể tiến triển thành bệnh nặng với suy đa cơ quan. Ở nhóm bệnh nặng, tỷ lệ tử vong được ghi nhận khoảng 5–15%; xuất huyết phổi là biến chứng hiếm nhưng đặc biệt nghiêm trọng và có thể có tỷ lệ tử vong trên 50%.
· Tổn thương thận: có thể gây suy thận cấp, giảm lượng nước tiểu và cần điều trị tích cực.
· Tổn thương gan: vàng da, tăng bilirubin; thể nặng có thể xuất hiện cùng suy thận trong hội chứng Weil.
· Tổn thương thần kinh: viêm màng não hoặc viêm não - màng não, gây đau đầu dữ dội, cứng gáy hoặc rối loạn ý thức.
· Tổn thương phổi và xuất huyết: có thể gây khó thở, ho ra máu, suy hô hấp; đây là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất.
· Tổn thương tim và tuần hoàn: một số ca nặng có thể xuất hiện rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp hoặc suy tuần hoàn.
Vì các triệu chứng ban đầu khá giống cúm, sốt xuất huyết hoặc nhiều bệnh nhiễm trùng khác, người đã có phơi nhiễm với nước tiểu động vật, nước lũ hoặc môi trường nghi nhiễm Leptospira nên thông báo rõ tiền sử này khi đi khám. Điều trị sớm bằng kháng sinh theo chỉ định y khoa giúp giảm nguy cơ bệnh tiến triển nặng.
7. Vắc-xin RECOMBITEK® C8 phòng 4 chủng Leptospira trên chó
Một điểm nổi bật của RECOMBITEK® C8 là phòng ngừa được 4 chủng Leptospira, gồm Leptospira canicola, Leptospira icterohaemorrhagiae, Leptospira grippotyphosa và Leptospira pomona. Thành phần này sử dụng công nghệ vắc-xin vô hoạt, không có chất bổ trợ, có hàm lượng protein thấp nên giảm tác dụng phụ và có thể sử dụng cho chó con từ 9 tuần tuổi.
- Giúp chống lại bệnh và tình trạng bài thải Leptospira qua nước tiểu – gây ra bởi L. canicola, L. grippotyphosa và L. icterohaemorrhagiae;
- Hỗ trợ phòng ngừa bệnh và bài thải qua nước tiểu do L. pomona.
Trong nghiên cứu của Grosenbaugh và Pardo (2018), chó được gây nhiễm L. grippotyphosa 470 ngày sau khi hoàn tất phác đồ tiêm. Kết quả cho thấy vắc-xin thiết lập thời gian miễn dịch ít nhất 15 tháng đối với thành phần L. grippotyphosa, trong khi 76,2% số chó trong nhóm đối chứng (không tiêm vắc-xin) được phân lập có xoắn khuẩn trong nước tiểu.
Xem thêm: Vắc-xin RECOMBITEK C8 - Phòng ngừa 9 tác nhân gây bệnh trên chó
Xem thêm: Trước khi tiêm vắc-xin cho chó nên làm gì? Một số câu hỏi thường gặp
9. Câu hỏi thường gặp
Lepto có lây qua nước bọt của chó không?
Nước bọt không được xem là đường lây chính của Leptospirosis. Nguy cơ quan trọng nhất vẫn là nước tiểu và môi trường bị nước tiểu của động vật nhiễm bệnh làm ô nhiễm.
Chó khỏe mạnh bình thường thì có bị bệnh Lepto không?
Có thể. Một số động vật nhiễm Leptospira không biểu hiện bệnh rõ ràng nhưng vẫn có khả năng bài thải vi khuẩn. Vì vậy, vệ sinh tay và quản lý môi trường vẫn quan trọng ngay cả khi thú cưng trông khỏe mạnh.
Lepto có lây từ người sang người không?
Có thể xảy ra nhưng rất hiếm. Phần lớn ca bệnh ở người liên quan đến tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với động vật và môi trường có Leptospira.
Tài liệu tham khảo
1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About Leptospirosis. Cập nhật 10/02/2026. https://www.cdc.gov/leptospirosis/about/index.html
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Leptospirosis in Animals. Cập nhật 10/02/2026. https://www.cdc.gov/leptospirosis/pets/index.html
3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Leptospirosis - CDC Yellow Book 2026. https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/travel-associated-infections-diseases/leptospirosis.html
4. World Health Organization (WHO). Human leptospirosis: guidance for diagnosis, surveillance and control. https://www.who.int/publications/i/item/human-leptospirosis-guidance-for-diagnosis-surveillance-and-control
5. Sykes JE, Francey T, Schuller S, et al. Updated ACVIM consensus statement on leptospirosis in dogs. J Vet Intern Med. 2023;37(6):1966-1982. https://doi.org/10.1111/jvim.16903
6. Thibault JC, Bouvet J, Cupillard L, et al. Compatibility between a rabies vaccine and two canine combined vaccines... Comp Immunol Microbiol Infect Dis. 2022;86:101803. https://doi.org/10.1016/j.cimid.2022.101803
7. Silva RA, Rodrigues MC, Santana MV, et al. Leptospirose canina: Relato de caso. PUBVET. 2018;12(6):1-6. CC BY 4.0. https://doi.org/10.22256/pubvet.v12n6a102.1-6
8. Boehringer Ingelheim Animal Health. RECOMBITEK® Canine Vaccines / RECOMBITEK® C8. Truy cập 24/09/2026. https://animalhealth.boehringer-ingelheim.com/pets/canine/products/vaccines/recombitek
9. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Clinical Overview of Leptospirosis. Cập nhật 2026. https://www.cdc.gov/leptospirosis/hcp/clinical-overview/index.html
