Vắc-xin giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, nhưng không có nghĩa là chó được bảo vệ 100%. Vậy đâu là những nguyên nhân khiến một chú chó đã tiêm vắc-xin vẫn có thể mắc Parvo? Cùng tìm hiểu 7 nguyên nhân chủ nuôi cần biết!
1. Chó đã tiêm vắc-xin nhưng chưa đủ mũi
Một trong những nhầm lẫn thường gặp là xem “đã tiêm một mũi” hoặc “đã tiêm hai mũi” đồng nghĩa với đã được bảo vệ đầy đủ. WSAVA 2024 khuyến cáo vắc-xin cốt lõi cho chó con được lặp lại mỗi 2 – 4 tuần, với liều cuối của chuỗi chó con ở 16 tuần tuổi hoặc muộn hơn.
Vì vậy, việc chó mới được tiêm 1–2 mũi không đồng nghĩa với việc bé đã được bảo vệ đầy đủ trước Parvo, đặc biệt nếu chưa hoàn tất lịch tiêm cơ bản theo khuyến cáo.
Bạn có thể xem chi tiết về thời điểm và lịch tiêm vắc-xin cho chó con để tiêm đúng lịch.
2. Kháng thể mẹ truyền cản trở đáp ứng với vắc-xin
Trong những tuần đầu đời, chó con nhận được kháng thể từ chó mẹ, chủ yếu thông qua sữa đầu. Những kháng thể này giúp bảo vệ chó con trước nhiều bệnh, trong đó có Parvo. Tuy nhiên, chúng cũng có thể làm giảm hiệu quả của vắc-xin nếu được tiêm khi lượng kháng thể mẹ truyền trong cơ thể vẫn còn cao.
Theo AAHA, kháng thể mẹ truyền chống Parvo có thể tồn tại đến khoảng 13–15 tuần tuổi hoặc lâu hơn ở một số chó. Vì vậy, vắc-xin cần được tiêm nhắc lại nhiều lần trong giai đoạn chó con. Mục đích là đảm bảo có ít nhất một mũi được tiêm vào thời điểm kháng thể mẹ truyền đã giảm đủ thấp để vắc-xin có thể kích thích hệ miễn dịch tạo đáp ứng bảo vệ.
Khoảng thời gian này được gọi là “cửa sổ cảm nhiễm”– khi kháng thể mẹ truyền đã giảm quá thấp để bảo vệ chó con, nhưng vẫn có thể cản trở vắc-xin. Đây là một trong những lý do chó con vẫn có thể mắc Parvo dù đã từng được tiêm vắc-xin.
3. Chó đã nhiễm bệnh Parvo trước khi vắc-xin kịp tạo miễn dịch
Vắc-xin có tác dụng phòng bệnh, không phải thuốc điều trị một nhiễm trùng đang ủ bệnh. Nếu chó đã tiếp xúc với phân, nền chuồng, giày dép, dụng cụ hoặc chó khác mang Parvovirus trước ngày tiêm hoặc quá gần thời điểm tiêm, bệnh vẫn có thể xuất hiện sau đó.
Vì vậy, khi đánh giá một ca “tiêm xong vẫn bị Parvo”, bác sĩ thú y thường cần đối chiếu ba mốc: ngày tiêm, thời điểm có khả năng phơi nhiễm và ngày bắt đầu xuất hiện triệu chứng. Nếu chỉ nhìn vào việc đã tiêm vắc-xin là chưa đủ để kết luận vắc-xin thất bại.
4. Vắc-xin bị ảnh hưởng trong quá trình bảo quản, vận chuyển hoặc sử dụng
Vắc-xin là chế phẩm sinh học nhạy cảm với điều kiện bảo quản. Nhiệt độ không phù hợp, bị đông băng, để lâu ngoài điều kiện quy định, hoàn nguyên hoặc sử dụng không đúng hướng dẫn có thể làm giảm khả năng tạo miễn dịch.
AAHA xem sai sót bảo quản hoặc tiêm vắc-xin là một trong những nguyên nhân có thể giải thích nhiều trường hợp vắc-xin không tạo được miễn dịch bảo vệ đầy đủ. Do đó, vắc-xin nên được bảo quản, vận chuyển và sử dụng đúng theo nhãn của từng sản phẩm, tại cơ sở thú y có quy trình kiểm soát chuỗi lạnh phù hợp.
Xem thêm về cách bảo quản vắc-xin đúng cách
5. Một số chó có đáp ứng miễn dịch thấp hoặc không đáp ứng
Không phải chú chó nào cũng tạo được mức miễn dịch giống nhau sau khi tiêm vắc-xin. Một số chó có thể đáp ứng kém với vắc-xin do đặc điểm của từng cá thể. Bên cạnh đó, tuổi, sức khỏe, dinh dưỡng, bệnh nền hoặc một số loại thuốc ảnh hưởng đến hệ miễn dịch cũng có thể khiến cơ thể tạo ra đáp ứng miễn dịch thấp hơn.
Vì vậy, nếu chó đã tiêm đầy đủ theo đúng lịch nhưng vẫn thuộc nhóm có nguy cơ cao, bác sĩ thú y có thể cân nhắc xét nghiệm kháng thể Parvo trong một số trường hợp phù hợp. Xét nghiệm này giúp đánh giá liệu chó đã tạo được đáp ứng miễn dịch sau tiêm hay chưa.
6. Môi trường có áp lực mầm bệnh cao trong lúc miễn dịch của chó chưa hoàn thiện
Canine parvovirus có khả năng tồn tại lâu ngoài môi trường. Khu vực từng có chó mắc Parvo, nơi tập trung nhiều chó con, trại nuôi, khu lưu trú hoặc các bề mặt bị nhiễm phân có thể tạo áp lực phơi nhiễm rất lớn.
Điều này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn chó con chưa kết thúc chuỗi tiêm. Tiêm vắc-xin không thay thế việc cách ly ca bệnh, quản lý chó mới nhập, làm sạch chất hữu cơ và sử dụng biện pháp khử nhiễm phù hợp. Phòng Parvo hiệu quả luôn cần kết hợp giữa tiêm chủng và kiểm soát môi trường.
Nếu cần nhận biết bệnh và cách xử trí, xem thêm bài Bệnh Parvo ở chó có chết không, trị thế nào?
7. Vắc-xin Recombitek bảo vệ chó trước 3 biến thể Parvo nghiêm trọng
Canine parvovirus type 2 (CPV-2) hiện có ba biến thể kháng nguyên quan trọng thường được nhắc đến là CPV-2a, CPV-2b và CPV-2c. Thành phần Parvo trong RECOMBITEK® là vắc-xin sống nhược độc hiệu giá kháng thể cao, cấy truyền thấp, được thiết kế nhằm tạo đáp ứng miễn dịch mạnh và hỗ trợ thu hẹp “cửa sổ cảm nhiễm” ở chó con, kể cả khi vẫn còn kháng thể mẹ truyền.
Trong các nghiên cứu, RECOMBITEK® Canine Parvo bảo vệ 100% chó được tiêm trước thử thách nghiêm trọng với CPV-2a và CPV-2b, ngay cả khi chó còn nồng độ kháng thể mẹ truyền cao. Với CPV-2c, nghiên cứu riêng được thực hiện 14 ngày sau một liều vắc-xin cho thấy chó đã tiêm được bảo vệ về mặt lâm sàng và không ghi nhận giảm bạch cầu, qua đó cho thấy khả năng bảo vệ chéo đối với cả ba biến thể CPV-2a, CPV-2b và CPV-2c.
Xem thêm: Vắc-xin RECOMBITEK® C8 – phòng ngừa 9 tác nhân gây bệnh trên chó.
Phân biệt RECOMBITEK® C4, RECOMBITEK® C6/CV và RECOMBITEK® C8.
Tóm tắt 7 nguyên nhân thường gặp
Tài liệu tham khảo
1. Squires RA, Crawford C, Marcondes M, Whitley N. 2024 guidelines for the vaccination of dogs and cats. Journal of Small Animal Practice. 2024. DOI: 10.1111/jsap.13718. Link
2. American Animal Hospital Association (AAHA). Key Vaccination: Canine Parvovirus (CPV). 2022 AAHA Canine Vaccination Guidelines. Link
3. Decaro N, Buonavoglia C, Barrs VR. Canine parvovirus vaccination and immunisation failures: Are we far from disease eradication? Veterinary Microbiology. 2020;247:108760. DOI: 10.1016/j.vetmic.2020.108760. Link
4. Boehringer Ingelheim Animal Health. RECOMBITEK® Canine Parvo (CPV): product information and challenge-study findings. Link
5. Decaro N, Buonavoglia C. Canine parvovirus post-vaccination shedding: Interference with diagnostic assays and correlation with host immune status. The Veterinary Journal. 2017;221:23–24. DOI: 10.1016/j.tvjl.2017.01.020. Link
